Mobiliteit in Herentals, het is me wel wat ... Kasseien laten hun meest 'duurzame' kant zien, verdwijnpalen verdwijnen voorgoed, een Wellens-worst stropt het verkeer op en ga zo maar door. Nu al staat vast dat mobiliteit een hot item zal zijn in de verkiezingsstrijd eind dit jaar. Maar hoe kijken we aan naar die mobiliteit in onze stad ?

De meeste mensen zullen spontaan zeggen dat ze zo vlot mogelijk met hun wagen door onze stad willen rijden. Ik kan hun standpunt begrijpen maar vanuit een zekere visie vind ik dit geen prioriteit. Voor mij primeert het STOP principe. STOP staat voor een volgorde waarin je naar mobiliteit moet kijken. Eerst kijken we naar de Stappers, dan de Trappers, dan het Openbaar vervoer en slechts als laatste de Personenwagens.

Passen we dit principe momenteel toe in onze stad ? Slechts gedeeltelijk. De verdwijnpaal was in mijn ogen een bijzonder goed middel om doorgaand verkeer uit onze stad te houden en dus meer plaats te geven aan stappers en trappers. Helaas hebben andere partijen een andere 'visie' op onze mobiliteit en hebben we ze moeten laten zakken. Heel wat aandacht zal gaan naar maatregelen om het verkeer vlotter te laten verlopen. Ik ben er mee akkoord als dit gaat om verplaatsingen over langere afstand (de ovonde van Wellens bv), maar het verkeer binnen de bebouwde kom hoeft voor mij niet persé vlot te verlopen. Enkel zo kunnen we mensen ontmoedigen om de auto te nemen voor kleine verplaatsingen en hoop ik dat er wat meer mensen de fiets zullen nemen om naar het centrum te rijden. Ik doe alvast mijn bijdrage en neem zo vaak mogelijk de fiets als ik mij binnen het centrum moet verplaatsen. Doe je mee ?

Bij de heraanleg van de Grote Markt in Herentals werd rekening gehouden met het historische uitzicht van de stad. Om de authenticiteit te behouden werd er bewust gekozen voor kasseien. Kasseien die er om het zacht te zeggen “niet optimaal bijliggen”. (Ik kan me goed inbeelden dat een zwangere vrouw spontaan zou bevallen of een bejaarde zijn vals gebit zou kunnen verliezen door gewoon over de hobbelige kasseien te rijden.)

Ik heb laatst een iets ouder iemand (zo rond de 70) horen zeggen: “in mijne jongen tijd langen de kasseien er nog veel slechter bij”. Ok, maar dat was dan wel 60 jaar geleden … Ik bedoel: we willen dan een historische stad zijn maar zó historisch?

Op onze laatste thema-avond (over mobiliteit en verkeersveiligheid) zei Jef Van den Bergh het volgende: men is momenteel bezig te testen hoe de verkeersdeelnemers zich gedragen in een omgeving waar er geen belijning, geen borden, geen borduren, … zijn. En het rare is: dat loopt wonderwel goed!

Dus bij een volgende heraanleg stel ik het volgende voor: in plaats van kasseien leggen we gewoon zand. Zand zonder meer. Een uniek concept waardoor we ons terecht “Historische stad  van de Kempen kunnen noemen”.

Onlangs publiceerde de Herentalse afdeling van N-VA op haar website een enquête om te polsen naar hoe tevreden u en ik zijn over de toestand in Herentals. Een vluchtige blik op de vragen leert ons twee dingen: de N-VA kampt met een gebrek aan lokale visie en wil dit oplossen door dan maar zo kort mogelijk op de bal te spelen, en de vragen dwingen ons haast om tendentieus te antwoorden.
Laten we beginnen met het gebrek aan visie en dit via een kleine omweg. In 1776 publiceerde de Schotse filosoof/econoom Adam Smith zijn bekendste werk: An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations. Beter gekend in de afgekorte versie: The wealth of nations. Daarin beschrijft Smith het principe van de onzichtbare hand. Dit principe is vaak verkeerd geïnterpreteerd als een soort van drijvende kracht achter de economie die alles binnen de juiste perken zou houden. Deze onzichtbare hand zou dan de vervanging van de overheid moeten zijn, die met protectionistische maatregelen (bv. invoertaksen) en belastingen de vrije markt zou beknotten. De markt zou door het principe van vraag-en-aanbod en vrije concurrentie zichzelf wel reguleren. Daarmee werd Adam Smith al vlug de vader van het moderne liberalisme genoemd.
Maar enige nuance is op zijn plaats: De onzichtbare hand is geen drijvende motor die los staat van de economische realiteit, het is geen Geist in de manier waarop Hegel het bedoelde. De onzichtbare hand, dat zijn u en ik. We handelen veelal uit eigenbelang maar daardoor steunen we onbewust het belang van de hele gemeenschap. De gemeenschap die in dit geval groter is dan de som van de delen.[1]
Zo redeneerde ook de N-VA. Doordat ieder van ons zo’n enquête zal invullen naar zijn eigen noden en wensen (wat ons volste recht is) hopen ze tot een soort van algemeen beeld te komen waaruit de prioriteiten van de Herentalse bevolking naar voren zullen komen. Maar werkt lokale politiek zo? Lokale politiek is geen kwestie van vraag en aanbod waarbij een partij haar aanbod aanpast aan wat zij menen dat de vraag van de burger is.
Waarom draait de NV-A haar werkwijze niet om? Waarom komen ze niet zelf naar voor met een lijst van thema’s en standpunten waar u en ik dan in oktober over kunnen oordelen? Mogelijks zullen ze op deze vraag antwoorden dat ze eerst de uitslag van de enquête willen afwachten. Maar is dat niet de wereld op z’n kop? Sinds wanneer bepalen burgers wat er in partijprogramma’s staat? Ook de titel van de enquête liegt er niet om: iedereen voor één dag burgemeester.
Dat N-VA eens eerst zelf moeite doet. Op heel haar website vinden we nergens een tekst met standpunten. Ook in hun boekje (waarvan de laatste editie dateert van augustus 2011) lezen we weinig nieuws. Enkel wat commentaar over lopende projecten. Dat de N-VA volop de kaart van de middenstand trekken, hadden we ondertussen al wel geraden. Wel, dat is al een mooi begin. Maar nu de rest nog. En daarvoor zullen ze zelf hard moeten nadenken en geen uitslag van enquêtes afwachten. Dat is immers voor oktober. De indruk die ze nu nalaten, is die van een hybride partij, een soort kameleon die haar kleur wil aanpassen aan de achtergrond.
Maar nu we toch bezig zijn, kunnen we evengoed eens kijken naar wat ze van ons willen weten. In het onderdeel mobiliteit, zien we vooral vragen over de verkeerssituatie op de Grote Markt die, of we dan nu willen of niet, wel eens de grote inzet van oktober zou kunnen worden. De vragen zijn zodanig opgesteld dat ze ons quasi dwingen om tussen twee kampen te kiezen: ofwel kiezen we voor een verkeersvrij centrum waar veel aandacht is voor fietsers, voetgangers en terrasjes, ofwel kiezen we voor een mobiel centrum waar shoppen en zo dicht mogelijk parkeren belangrijk is. Alsof de bloei van de middenstand en parkeergelegenheid onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn… De Zandstraat zal nooit Wijnegem Shopping Center worden. Laten we dat er dan ook vooral niet van willen maken!
Wat de andere thema’s betreft, wordt vooral gepeild naar wat we vinden van de huidige situatie. Maar wat als uit de enquête zou blijken dat u en ik mogelijks best wel tevreden zijn met de situatie zoals ze is, gaat de N-VA dan inzetten op een status quo?
Samengevat zien we iets merkwaardigs: enerzijds komt de N-VA niet met eigen standpunten op de proppen, maar hoopt ze door de enquête standpunten naar voren te schuiven waarvan ze op voorhand al weet dat de kiezer er vragende partij naar is. Anders organiseer je zo geen enquête. Anderzijds blijkt uit de vragen dat ze ergens al wel weten waar hun voorkeuren liggen, maar willen ze dat toch nog even bevestigd zien. Maar zo werkt het niet. Lokale politiek zou geen spel van vraag en aanbod mogen zijn. Net zo min als men de kiezer mag zien als een onzichtbare hand die, door zijn eigen belangen te laten spreken, onbewust het algemene belang dient. Laat staan dat het zinvol is om daarop in te spelen. Ondertussen blijf ik bijzonder benieuwd naar concrete teksten van de N-VA over hoe zij Herentals na oktober zien. Inderdaad: over hoe ZIJ Herentals zien, niet over hoe ik Herentals zie of wil zien.

Laatst stond ik te wachten aan de visbokaal (de grote fietsenstalling aan het einde van de Grote Markt). Ik had even tijd om rustig rond te kijken en het was me nooit eerder opgevallen maar we hebben iets raars in Herentals:

De omgeving is best mooi: een aantal mooi gerestaureerde gevels, een grote ruimte van gevel tot gevel, brede voetpaden, …
Het lelijke eraan is dat een zee aan auto’s de Markt zo onaantrekkelijk maakt. Dicht op elkaar gepakt ontsieren ze de hele Markt waardoor het beoogde historische uiterlijk volledig tenietgedaan wordt. Hoeveel banken staan er bijvoorbeeld op de Markt waarop je kan genieten van het “mooie” uitzicht?

Kris Peeters, één van de sprekers op onze laatste thema-avond rond mobiliteit en verkeerveiligheid gaf ook nog aan dat de opschietende paaltjes zo in het oog springen. En inderdaad, let er maar eens op hoeveel paaltjes er her en der verspreid over de hele markt staan. De paaltjeslobby heeft sterk werk geleverd.

Tijdens de laatste heraanleg van de Grote Markt werd er bewust voor kasseien gekozen om het historische uiterlijk van de stad te behouden. Misschien moeten we dan een oplossing zoeken om de auto’s uit de historische binnenstad te houden zodat we niet alleen een historisch centrum hebben maar er dan ook daadwerkelijk van kunnen gaan genieten ...

Gisteren, maandag 19 maart, hadden we onze thema-avond rond Mobiliteit en verkeerveiligheid. Gastsprekers van de avond waren Kris Peeters (de andere) en Jef Van den Bergh. Ze hadden een aantal inzichtpunten die wel de moeite waard zijn, hieronder een korte samenvatting:

1. Als je in de file staat heb je geen probleem maar ben je onderdeel van het probleem ;-) ;
2. De winkelstraten zouden volledig autovrij gemaakt kunnen worden. In eerste instantie roept dit blijkbaar veel weerstand op maar achteraf wordt het door de middenstand bijna altijd positief onthaald;
3. Het vrijdags- en zondagmarktje zouden volledig naar de Grote Markt kunnen verhuizen?;
4. De schoolomgevingen blijken betrekkelijk veilig te zijn, het aandachtspunt dient nu verschoven te worden naar de routes naar en van de school;
 
In Herentals is er op het gebied van mobiliteit en verkeersveiligheid nog wel het één en ander te doen. Maar dat is zoals waarschijnlijk iedereen wel weet een boutade.